Kırgızistan
Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev Avrupalı liderlerle ardarda görüşmeler
yapıyor. Daha sonra Moskova’da Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin ile
biraraya gelecek olan Atambayev’in burada Rusya önderliğindeki Avrasya grubuna üyelik için imza atması bekleniyor. Kırgız Devlet Başkanı Brüksel’de euronews’un konuğu oldu.
Euronews:
“euronews’a hoşgeldiniz. Brüksel seyahatinizi Mayıs ayında
Avrasya Ekonomik Birliği’ne üye oluşunuzun öncesindeki bir veda ziyareti
olarak mı görmek gerekiyor?”
Atambayev:
“Tam tersi. Avrasya Birliği’nin bir üyesi olmak Kırgızistan’ı Avrupa Birliği ile daha yakın ilişkiler kurmaya itecektir. Avrupa Lizbon ve Brüksel’den Vladivostok’a ve Bişkek’e uzanmalı”
euronews:
“Bişkek Brüksel yerine neden Moskova’ya yakınlaşmayı seçti?”
Atambayev:
“Avrupa Birliği’ne katılmaya hazırız. Fakat iki yıl önce AB
ile anlaşma imzalamaya hazır olduğumuzu söylediğimizde, bana
Kırgızistan ile ortak sınırı yok denmişti.”
euronews:
“Tek engel bu mudur?”
Atambayev:
“Öyle görünüyor. Bizim için Avrupa’ya giden tek güvenli yol
var o da Rusya ve Kazakistan’dan geçiyor. Sanıyorum bu yöne doğru
birlikte hareket edeceğiz.”
euronews:
“İnsan hakları kuruluşları Kırgızistan’ın eşcinsellerle
ilgili ve yabancı kuruluşlara karşı kanunlarda Rusya’yı örnek alarak
hareket ettiği şeklinde eleştiri getiriyor. Özgürlükleri ve demokratik
kazanımlarınızı kaybetmiyor musunuz?”
Atambayev:
“Kırgızistan’ı başka -istan’larla karıştırıyorsunuz. Bizde
kanunları meclis hazırlar. Böyle soruları duyunca eskisi gibi
sandığınızı anlıyorum. Kırgızistan’da hangi kanunun uygulanacağına
meclis karar verir. Ben de bazı kanunları veto ediyorum.”
euronews:
“Kırgızistan’da Rusça’nın resmi statüden çıkarılması
teklifi konuşuluyor. Fakat yakın zamanda benzeri teklifin geldiği
Ukrayna’da olanları hatırlıyoruz.”
Atambayev:
“Meclisimiz böyle bir kanun getirmek istedi, fakat ben veto
ettim. Benim vetomu aşamadılar. Ukrayna’da geçen şubat ayında devrim
olduğunda biz belki de onları Orta Asya’da tebrik eden tek ülkeyizdir.
Ukraynalılara etnik farklılıklar karşısında dikkatli olma çağrısı
yapmıştık. Çünkü 2010 yılında bizim devrimimizden sonra birileri Güney
Kırgızistan’da etnik kargaşa çıkarmak istemişti. Bugün de Güney
Ukrayna’da böyle. Ukraynanlıları bu konuda uyardık.”
euronews:
“Rusya’nın Ukrayna’ya karşı politikası ve Kırım’ı ilhak etmesi konusunda Kırgızistan’ın tutumu nedir?”
Atambayev:
“Tabii ki biz her ülkenin toprak bütünlüğünü destekleriz.
Kırım’da halihazırda olan durum bir halk oylamasının sonucu. Şuna eminim
ki onlarca referandum daha düzenlense Kırımlıların yüzde 90’ı Rusya’ya
katılmaktan yana oy kullanacaktır. Devam eden çatışmaların
sonlandırılmasını istiyoruz. Çözüm üzerinde uzlaşılmalı. Minsk anlaşması
tüm detaylarıyla doğru bir şekilde uygulamaya geçmeli.”
euronews:
“Bu durumdan dolayı Rusya’nın uluslararası alanda izolasyonu büyüyor. Kırgızistan da yalnızlaştırılmış olmayacak mı?”
Atambayev:
“Rusya’yı cezalandırmak için getirilen yaptırımlar tüm
bölgeye zarar veriyor, buna Kırgızistan ekonomisi de dahil. İnanıyorum
ki gelecek, Rusya ve Avrupa arasında yükselen gerilimin olmayacak.
Gelecek, çatışmaların çözümünü getirecek. Avrupa bölünmemeli ve bir
olmalı.”
euronews:
“Gizemli bir şekilde gözden kaybolmasının ardından 16
Mart’ta, Sayın Putin ile ilk görüşen devlet adamı sizdiniz. İzleniminiz
nedir? Batı’yla Avrupa Birliği ile bir hesaplaşma içine girecek gibi
görüyor musunuz?”
Atambayev:
“Putin Rusya’yı yeniden birleştiren kişi oldu. Tabii ki
onun da çatışmaya ihtiyacı yok. Her şeyden önce Rusya’nın çıkarlarını
korumak istiyor. Hem Rusya’nın hem de Ukrayna’nın güneyinde hatta
tümünde yaşayan Rusça konuşan azınlığın çıkarlarını korumak istiyor.”
euronews:
“Avrupa Birliği için en büyük tehditlerden biri IŞİD’den
geliyor. Ülkenizin buna karşı AB ile işbirliği yapabileceğini düşünüyor
musunuz?”
Atambayev:
“Afganistan’da, Irak’ta ya da Libya’daki savaşlarda
trilyonlarca Dolar harcasanız bile güç kullanarak onları
durduramıyorsunuz.
Onlar ancak demokratik, laik ve Müslüman olan örnek
bir ülke göstererek durdurulur.
Ben söylemekten yoruldum ama
Kırgızistan’da laik, demokratik bir müslüman ülkeye yardımcı olmak
bundan çok daha ucuz.
Fakat biliyorsunuz demokratik ülkelerden hakiki
bir destek alamıyoruz.”
euronews:
“Avrupa Birliği ile uzun vadeli ilişkilerinizin meyvelerinden birini söyleyebilir misiniz?”
Atambayev:
“Avrupa Birliği ve demokratik ülkelerini biz güzel örnekler
olarak alıyoruz.
Bir söz vardır, birine balık vereceğine ona balık
tutmasını öğret.
Biz bu şekilde Kırgızistan’da yolsuzlukla nasıl
mücadele edileceğini, adil bir seçimin nasıl yapılacağını ve dokunulmaz
sanılan kişilere nasıl da dokunulacağını öğreniyoruz.
Avrupa
ülkelerinden nasıl adil ve demokratik bir toplum olunacağını
öğreniyoruz.
Onlardan en azından bunu alıyoruz, ki bu da şimdilik çok
iyi.”
Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev Avrupalı liderlerle ardarda görüşmeler
yapıyor. Daha sonra Moskova’da Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin ile
biraraya gelecek olan Atambayev’in burada Rusya önderliğindeki Avrasya grubuna üyelik için imza atması bekleniyor. Kırgız Devlet Başkanı Brüksel’de euronews’un konuğu oldu.
Euronews:
“euronews’a hoşgeldiniz. Brüksel seyahatinizi Mayıs ayında
Avrasya Ekonomik Birliği’ne üye oluşunuzun öncesindeki bir veda ziyareti
olarak mı görmek gerekiyor?”
Atambayev:
“Tam tersi. Avrasya Birliği’nin bir üyesi olmak Kırgızistan’ı Avrupa Birliği ile daha yakın ilişkiler kurmaya itecektir. Avrupa Lizbon ve Brüksel’den Vladivostok’a ve Bişkek’e uzanmalı”
euronews:
“Bişkek Brüksel yerine neden Moskova’ya yakınlaşmayı seçti?”
Atambayev:
“Avrupa Birliği’ne katılmaya hazırız. Fakat iki yıl önce AB
ile anlaşma imzalamaya hazır olduğumuzu söylediğimizde, bana
Kırgızistan ile ortak sınırı yok denmişti.”
euronews:
“Tek engel bu mudur?”
Atambayev:
“Öyle görünüyor. Bizim için Avrupa’ya giden tek güvenli yol
var o da Rusya ve Kazakistan’dan geçiyor. Sanıyorum bu yöne doğru
birlikte hareket edeceğiz.”
euronews:
“İnsan hakları kuruluşları Kırgızistan’ın eşcinsellerle
ilgili ve yabancı kuruluşlara karşı kanunlarda Rusya’yı örnek alarak
hareket ettiği şeklinde eleştiri getiriyor. Özgürlükleri ve demokratik
kazanımlarınızı kaybetmiyor musunuz?”
Atambayev:
“Kırgızistan’ı başka -istan’larla karıştırıyorsunuz. Bizde
kanunları meclis hazırlar. Böyle soruları duyunca eskisi gibi
sandığınızı anlıyorum. Kırgızistan’da hangi kanunun uygulanacağına
meclis karar verir. Ben de bazı kanunları veto ediyorum.”
euronews:
“Kırgızistan’da Rusça’nın resmi statüden çıkarılması
teklifi konuşuluyor. Fakat yakın zamanda benzeri teklifin geldiği
Ukrayna’da olanları hatırlıyoruz.”
Atambayev:
“Meclisimiz böyle bir kanun getirmek istedi, fakat ben veto
ettim. Benim vetomu aşamadılar. Ukrayna’da geçen şubat ayında devrim
olduğunda biz belki de onları Orta Asya’da tebrik eden tek ülkeyizdir.
Ukraynalılara etnik farklılıklar karşısında dikkatli olma çağrısı
yapmıştık. Çünkü 2010 yılında bizim devrimimizden sonra birileri Güney
Kırgızistan’da etnik kargaşa çıkarmak istemişti. Bugün de Güney
Ukrayna’da böyle. Ukraynanlıları bu konuda uyardık.”
euronews:
“Rusya’nın Ukrayna’ya karşı politikası ve Kırım’ı ilhak etmesi konusunda Kırgızistan’ın tutumu nedir?”
Atambayev:
“Tabii ki biz her ülkenin toprak bütünlüğünü destekleriz.
Kırım’da halihazırda olan durum bir halk oylamasının sonucu. Şuna eminim
ki onlarca referandum daha düzenlense Kırımlıların yüzde 90’ı Rusya’ya
katılmaktan yana oy kullanacaktır. Devam eden çatışmaların
sonlandırılmasını istiyoruz. Çözüm üzerinde uzlaşılmalı. Minsk anlaşması
tüm detaylarıyla doğru bir şekilde uygulamaya geçmeli.”
euronews:
“Bu durumdan dolayı Rusya’nın uluslararası alanda izolasyonu büyüyor. Kırgızistan da yalnızlaştırılmış olmayacak mı?”
Atambayev:
“Rusya’yı cezalandırmak için getirilen yaptırımlar tüm
bölgeye zarar veriyor, buna Kırgızistan ekonomisi de dahil. İnanıyorum
ki gelecek, Rusya ve Avrupa arasında yükselen gerilimin olmayacak.
Gelecek, çatışmaların çözümünü getirecek. Avrupa bölünmemeli ve bir
olmalı.”
euronews:
“Gizemli bir şekilde gözden kaybolmasının ardından 16
Mart’ta, Sayın Putin ile ilk görüşen devlet adamı sizdiniz. İzleniminiz
nedir? Batı’yla Avrupa Birliği ile bir hesaplaşma içine girecek gibi
görüyor musunuz?”
Atambayev:
“Putin Rusya’yı yeniden birleştiren kişi oldu. Tabii ki
onun da çatışmaya ihtiyacı yok. Her şeyden önce Rusya’nın çıkarlarını
korumak istiyor. Hem Rusya’nın hem de Ukrayna’nın güneyinde hatta
tümünde yaşayan Rusça konuşan azınlığın çıkarlarını korumak istiyor.”
euronews:
“Avrupa Birliği için en büyük tehditlerden biri IŞİD’den
geliyor. Ülkenizin buna karşı AB ile işbirliği yapabileceğini düşünüyor
musunuz?”
Atambayev:
“Afganistan’da, Irak’ta ya da Libya’daki savaşlarda
trilyonlarca Dolar harcasanız bile güç kullanarak onları
durduramıyorsunuz.
Onlar ancak demokratik, laik ve Müslüman olan örnek
bir ülke göstererek durdurulur.
Ben söylemekten yoruldum ama
Kırgızistan’da laik, demokratik bir müslüman ülkeye yardımcı olmak
bundan çok daha ucuz.
Fakat biliyorsunuz demokratik ülkelerden hakiki
bir destek alamıyoruz.”
euronews:
“Avrupa Birliği ile uzun vadeli ilişkilerinizin meyvelerinden birini söyleyebilir misiniz?”
Atambayev:
“Avrupa Birliği ve demokratik ülkelerini biz güzel örnekler
olarak alıyoruz.
Bir söz vardır, birine balık vereceğine ona balık
tutmasını öğret.
Biz bu şekilde Kırgızistan’da yolsuzlukla nasıl
mücadele edileceğini, adil bir seçimin nasıl yapılacağını ve dokunulmaz
sanılan kişilere nasıl da dokunulacağını öğreniyoruz.
Avrupa
ülkelerinden nasıl adil ve demokratik bir toplum olunacağını
öğreniyoruz.
Onlardan en azından bunu alıyoruz, ki bu da şimdilik çok
iyi.”
